Bài 6 | Đạo đức AI & Liêm chính học thuật

BÁO CÁO: PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG SỬ DỤNG AI CÓ TRÁCH NHIỆM VÀ ĐẠO ĐỨC TRONG HỌC TẬP

Người thực hiện: Bùi Lê Minh
MSSV: 25021868
Lớp: K70I-CS4
Mã học phần: VNU1001_E252012
Đơn vị: Khoa Công nghệ Thông tin - Trường Đại học Công nghệ (UET)
政

Phần I: Nghiên cứu chính sách của ĐHQGHN & UET về AI

1.1. Bối cảnh triển khai AI tại ĐHQGHN (VNU)

Trong giai đoạn 2024-2026, Đại học Quốc gia Hà Nội đã xác định trí tuệ nhân tạo là công cụ chiến lược để nâng cao chất lượng đào tạo. Theo thông tin từ cổng thông tin vnu.edu.vn, VNU đã tiên phong đưa học phần "Nhập môn công nghệ số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo" (VNU1001) vào chương trình bắt buộc. Điều này cho thấy thái độ cởi mở nhưng thận trọng của nhà trường: Không cấm đoán, nhưng yêu cầu có kiểm soát.

1.2. Chính sách cụ thể tại Trường Đại học Công nghệ (UET)

Đối với một đơn vị trọng điểm về kỹ thuật như UET, các quy định về AI thường được lồng ghép trong quy chế đào tạo và liêm chính học thuật:

1.3. Nhận định cá nhân về tính tương thích của chính sách

Chính sách hiện tại của VNU và UET rất phù hợp với định hướng phát triển của một sinh viên Công nghệ Thông tin:

令

Phần II: Thực thi nhiệm vụ học tập với sự hỗ trợ của AI

2.1. Prompt 1: Thu thập dàn ý (Giai đoạn khởi tạo)

Nội dung Prompt
"Tôi là sinh viên năm nhất ngành CNTT tại UET. Hãy lập cho tôi một dàn ý chi tiết để tổng hợp tài liệu về chủ đề 'Máy tính và các thiết bị ngoại vi'. Dàn ý cần bao gồm: Kiến trúc máy tính cơ bản, các loại thiết bị nhập, thiết bị xuất, và các chuẩn kết nối hiện đại."

2.2. Prompt 2: Đào sâu chuyên môn (Giai đoạn chi tiết hóa)

Nội dung Prompt
"Dựa trên dàn ý trên, hãy viết chi tiết phần 'Thiết bị ngoại vi'. Với mỗi thiết bị (như chuột, bàn phím, màn hình, máy in), hãy nêu rõ:
- Chức năng chính.
- Các thông số kỹ thuật quan trọng cần lưu ý khi chọn mua (ví dụ: DPI, Refresh Rate, Panel type, chuẩn kết nối).
- Xu hướng công nghệ mới nhất hiện nay (ví dụ: kết nối không dây độ trễ thấp, màn hình OLED/Mini-LED)."

2.3. Prompt 3: Kiểm tra và định dạng (Giai đoạn hoàn thiện)

Nội dung Prompt
"Hãy tổng hợp lại toàn bộ thông tin về các thiết bị ngoại vi đã nêu ở trên vào một bảng so sánh. Bảng gồm các cột: Tên thiết bị, Phân loại (Nhập/Xuất/Lưu trữ), Thông số quan trọng, và Lưu ý khi sử dụng. Trình bày bằng định dạng Markdown chuyên nghiệp."
Tên thiết bị Phân loại Thông số quan trọng Lưu ý khi sử dụng
Bàn phím Nhập Loại Switch (Cơ/Quang), Layout, Key Rollover (NKRO), Polling Rate. Chọn switch phù hợp với môi trường (tránh dùng Blue Switch tại văn phòng/thư viện vì tiếng ồn lớn).
Chuột Nhập DPI (Độ nhạy), IPS (Tốc độ theo dõi), Trọng lượng (gram), Loại cảm biến. Vệ sinh mắt đọc thường xuyên; sử dụng tấm lót chuột (mousepad) chất lượng ổn định.
Màn hình Xuất Kích thước, Độ phân giải, Tần số quét (Refresh Rate), Loại tấm nền (OLED/Mini-LED/IPS), Chuẩn kết nối hiện đại. Cân chỉnh màu sắc định kỳ nếu làm đồ họa; chú ý hiện tượng burn-in hoen ố nếu dùng màn hình OLED.
Máy in Xuất Tốc độ in (PPM), Độ phân giải (DPI), Chuẩn kết nối (Wi-Fi/USB), Loại mực. Sử dụng giấy đúng định lượng quy định, bảo dưỡng linh kiện trống in định kỳ để tránh kẹt giấy.

2.4. Kết quả

Đánh giá đầu ra của AI: Ở Prompt 1, AI đưa ra kiến thức khá tổng quát. Đến Prompt 2, khi tôi yêu cầu cụ thể về thông số kỹ thuật, AI đã cung cấp các thuật ngữ chuyên sâu như DPI hay IPS, giúp tài liệu mang tính học thuật hơn.

Chỉnh sửa và tích hợp: Tôi đã phát hiện AI liệt kê một số chuẩn kết nối cũ (như VGA). Tôi đã chủ động lược bỏ và thay thế bằng các chuẩn hiện đại như HDMI 2.1 và DisplayPort 1.4 để phù hợp với thực tế công nghệ năm 2026.

Trích dẫn minh bạch: Tài liệu được tổng hợp với sự hỗ trợ của AI (Gemini) trong việc hệ thống hóa kiến thức và tra cứu thông số. Nội dung đã được kiểm chứng và biên tập lại bởi sinh viên.

徳

Phần III: Phân tích các vấn đề đạo đức học thuật

3.1. Ranh giới giữa hỗ trợ hợp lý và gian lận học thuật

Trong môi trường đại học, đặc biệt là tại UET, ranh giới này nằm ở tư duy chủ động.

Hỗ trợ hợp lý: Sử dụng AI để giải thích một đoạn code khó, gợi ý cấu trúc bài viết hoặc sửa lỗi chính tả/ngữ pháp. Ở đây, sinh viên vẫn là người làm chủ nội dung.

Gian lận: Yêu cầu AI làm toàn bộ bài tập và nộp kết quả đó mà không hiểu nội dung bên trong. Điều này triệt tiêu khả năng tự học và vi phạm nghiêm trọng liêm chính học thuật.

3.2. Vấn đề về quyền sở hữu trí tuệ và trích dẫn

AI tạo ra nội dung dựa trên việc tổng hợp hàng tỷ dữ liệu từ internet, điều này dẫn đến nguy cơ xâm phạm bản quyền nếu không cẩn thận. Việc trích dẫn AI không chỉ là để báo cáo công cụ, mà còn là cách để khẳng định phần nào là "ý tưởng của máy" và phần nào là "sáng tạo của người". Tại UET, việc không trích dẫn nguồn hỗ trợ từ AI có thể bị coi là hành vi đạo văn kỹ thuật số.

3.3. Tác động đến quá trình học tập và phát triển kỹ năng

Tích cực: AI giúp sinh viên IT nhanh chóng tiếp cận công nghệ mới, giảm bớt các công việc lặp đi lặp lại để tập trung vào tư duy thuật toán cao cấp.

Tiêu cực: Nếu quá lệ thuộc, sinh viên sẽ mất đi khả năng giải quyết vấn đề độc lập (problem-solving) và kỹ năng tra cứu tài liệu truyền thống. Khi đối mặt với các kỳ thi trực tiếp không có AI, sinh viên sẽ dễ dàng rơi vào trạng thái mất phương hướng.

則

Phần IV: Bộ nguyên tắc cá nhân (6 điều)

画

Phần V: Infographic "Sử dụng AI có trách nhiệm trong học thuật"

Infographic Sử dụng AI có trách nhiệm trong học thuật